ग्रहाऽवतार
रामोऽवतार: सूर्यस्य चन्द्रस्य यदुनायक: ।
नृसिंहो भूमिपुत्रस्य बुद्ध: सोमसुतस्य च ।।१।।
वामनो विबुधेज्यस्य भार्गवो भार्गवस्य च ।
कूर्मो भाष्करपुत्रस्य सैंहिकेयस्य शूकर: ।।२।।
केतोर्मीनावतारस्य ये चान्ये तेऽपि खेटजा: ।
परात्मांशोऽधिको येषु ते सर्वे खेचराभिधा: ।।३।।
जीवांशो ह्याधिको येषु जीवास्ते वै प्रकीर्तिता: ।
सूर्यादिभ्यो ग्रहेभ्यश्छ परमात्मांश नि:सृता: ।।४।।
रामकृष्णादय: सर्वे ह्यवतारा भवन्ति वै ।
तत्रैव ते विलीयन्ते पुन: कार्योत्तरे सदा ।।५।।
रामोऽवतार: सूर्यस्य चन्द्रस्य यदुनायक: ।
नृसिंहो भूमिपुत्रस्य बुद्ध: सोमसुतस्य च ।।१।।
वामनो विबुधेज्यस्य भार्गवो भार्गवस्य च ।
कूर्मो भाष्करपुत्रस्य सैंहिकेयस्य शूकर: ।।२।।
केतोर्मीनावतारस्य ये चान्ये तेऽपि खेटजा: ।
परात्मांशोऽधिको येषु ते सर्वे खेचराभिधा: ।।३।।
जीवांशो ह्याधिको येषु जीवास्ते वै प्रकीर्तिता: ।
सूर्यादिभ्यो ग्रहेभ्यश्छ परमात्मांश नि:सृता: ।।४।।
रामकृष्णादय: सर्वे ह्यवतारा भवन्ति वै ।
तत्रैव ते विलीयन्ते पुन: कार्योत्तरे सदा ।।५।।
।। अथ निचोऽच्च ग्रह विचार ।।
रविर्मेषे तुलानिछे वृष चन्द्राश्च वृश्चिके ।
भौमे च नक्रिकर्के च त्रियां सोमेमखे तथा ।
गुरुणां कर्केनक्रे च मीन कन्या सुतासित ।
मन्दा तुलायां मेषे च सिंहिका मिथुनं धनु: ।
नेपाल्यर्थ
मेष वृष मा रविचन्द्र उच्च कहिने मकर महा मंगल ।
कन्यामा बुध कर्कमा गुरु भए हुन्छन् ति तुङ्गिबल ।
मीनमा दैत्यगुरु ती उच्च कहिने उच्चो तुलामा शनि ।
मिथुनको पनि उच्च राहु बुझनु बलवान् ग्रहैहुन इनि ।।
।। अथ ग्रह स्वामी गृहम् ।
मेषाऽलि भौमे वृष तौली शुक्रे ।
कामे युवत्ये बुध इन्दू कर्के ।।
सिंहे च भानु गुरु चाप मीने ।
शौरी स्व स्वामी मकरे घटे च ।।
रविर्मेषे तुलानिछे वृष चन्द्राश्च वृश्चिके ।
भौमे च नक्रिकर्के च त्रियां सोमेमखे तथा ।
गुरुणां कर्केनक्रे च मीन कन्या सुतासित ।
मन्दा तुलायां मेषे च सिंहिका मिथुनं धनु: ।
नेपाल्यर्थ
मेष वृष मा रविचन्द्र उच्च कहिने मकर महा मंगल ।
कन्यामा बुध कर्कमा गुरु भए हुन्छन् ति तुङ्गिबल ।
मीनमा दैत्यगुरु ती उच्च कहिने उच्चो तुलामा शनि ।
मिथुनको पनि उच्च राहु बुझनु बलवान् ग्रहैहुन इनि ।।
।। अथ ग्रह स्वामी गृहम् ।
मेषाऽलि भौमे वृष तौली शुक्रे ।
कामे युवत्ये बुध इन्दू कर्के ।।
सिंहे च भानु गुरु चाप मीने ।
शौरी स्व स्वामी मकरे घटे च ।।
।। अथ ग्रहस्य शत्रु मित्र विचार: ।।
रविशत्रु शनी: शुक्र चन्द्रमा शत्रुवर्जयेत् ।
भौमस्य बुध शत्रुं च बुधस्य चन्द्रमा रिपू ।
गुरु शत्रु बुध शुक्र: शुक्र शत्रु रवि शशि ।
शनि शत्रु रवि शशि मंगलं कथयत् बुधा: ।।
रविशत्रु शनी: शुक्र चन्द्रमा शत्रुवर्जयेत् ।
भौमस्य बुध शत्रुं च बुधस्य चन्द्रमा रिपू ।
गुरु शत्रु बुध शुक्र: शुक्र शत्रु रवि शशि ।
शनि शत्रु रवि शशि मंगलं कथयत् बुधा: ।।
।। अथ शुभ मरणादिक योगम ।।
जातोर्भिलग्ने गुरुभार्गवाणाम् ।
त्रिषष्ठी राहु नव पञ्च चन्द्र ।
गजायुथानां च भवेत् तुरङ्गा ।
मिष्ठान्नभोग मरणे च गंगा ।।
जातोर्भिलग्ने गुरुभार्गवाणाम् ।
त्रिषष्ठी राहु नव पञ्च चन्द्र ।
गजायुथानां च भवेत् तुरङ्गा ।
मिष्ठान्नभोग मरणे च गंगा ।।
।। अथ लग्नानयनम् ।।
यत्सूर्य राश्याङ्क समान कोष्ठे ।
घट्यादिकं श्रेष्ठ घटि च युक्तम् ।
तत्तुल्य घट्यादि भवेदियत्र ।
तत्तिर्यउर्ध्वं क्रमतोऽसि लग्नम् ।।
यत्सूर्य राश्याङ्क समान कोष्ठे ।
घट्यादिकं श्रेष्ठ घटि च युक्तम् ।
तत्तुल्य घट्यादि भवेदियत्र ।
तत्तिर्यउर्ध्वं क्रमतोऽसि लग्नम् ।।
।। आथ राहु तेजी ज्ञानम् ।।
अज धन मृग कन्या कर्कटे तेजी राहु ।
बहु विपुल च लक्ष्मी राज रज्याधिपो वा ।
हय गज नृप नौका मेधिनी मण्डलाक्ष्यं ।
बहु: नख त्रिणवन्धु राहु पूर्ण चिरायु: ।।
अज धन मृग कन्या कर्कटे तेजी राहु ।
बहु विपुल च लक्ष्मी राज रज्याधिपो वा ।
हय गज नृप नौका मेधिनी मण्डलाक्ष्यं ।
बहु: नख त्रिणवन्धु राहु पूर्ण चिरायु: ।।
।। अथ संवतस्य शाकोत्पत्ति: ।।
सरहुतासन चन्द्र वियोजिते ।
भवति शाक इहक्षिति मण्डले ।।
विक्रमादित्य राज्यस्य पञ्चात्रिशोत्तरम्सतम् ।
पातयित्वा भवेत् शाकं चैत्रादितिथय क्रमात् ।।
सर ५ हुतासन ३ चन्द्र १
संवतमा १३५ घटाउदा शाक संवत् आउँछ ।
सरहुतासन चन्द्र वियोजिते ।
भवति शाक इहक्षिति मण्डले ।।
विक्रमादित्य राज्यस्य पञ्चात्रिशोत्तरम्सतम् ।
पातयित्वा भवेत् शाकं चैत्रादितिथय क्रमात् ।।
सर ५ हुतासन ३ चन्द्र १
संवतमा १३५ घटाउदा शाक संवत् आउँछ ।
।। अथ शाकस्य कलियुगोत्पत्ति: ।।
शाको नवादिन्दु कृशानु युक्त ।
कलेर्भवत्यब्दगणस्तु वृत्त ।।
नव ९ अद्री ७ इन्दु १ कृशानु ३ युक्त जोड्नु ।
३१७९ शाक जोड्दा गत कलि आउँछ ।
शाको नवादिन्दु कृशानु युक्त ।
कलेर्भवत्यब्दगणस्तु वृत्त ।।
नव ९ अद्री ७ इन्दु १ कृशानु ३ युक्त जोड्नु ।
३१७९ शाक जोड्दा गत कलि आउँछ ।
।। अथ कलेर्पुन: संवतोत्पत्ति: ।।
कृतयुगाम्बर वह्नी वियोजिते ।
गत कलि किल विक्रमवत्सर: ।।
कृत ४ युग ४ अम्बर ० वह्नी ३
३०४४+ गत कलिमा यो अंक घटाउँदा पुन संवत् आउँछ ।
कृतयुगाम्बर वह्नी वियोजिते ।
गत कलि किल विक्रमवत्सर: ।।
कृत ४ युग ४ अम्बर ० वह्नी ३
३०४४+ गत कलिमा यो अंक घटाउँदा पुन संवत् आउँछ ।
।। अथ अधिकमास ज्ञानम् ।।
शाक: षड्रसभूपकैर्विरहितो नन्देन्दुभिर्भाजित: ।
शेषेऽग्नौ च मधु: शिवे तदपरो ज्येष्ठोऽम्बरे चाऽष्टके ।।
आषाढो नृपतौ नभश्च शरके विश्वे नभस्यस्तथा ।
बाहौ चाश्विनसंज्ञको मुनिवरै: प्रोक्तोऽधिमास क्रमात् ।
नेपाल्यऽर्थ
अभिष्ट शाक संवत् मा १६६६ अंक -
घटाएर १९ ले ÷भाग गर्नु ३ शेष भए चैत ११ भए वैशाख १० अथवा ८ भए जेठ १६ भए असार ५ भए श्रावण १३ भए भदौ २ भए असोजमा मलमास हुन्छ भनेर जान्नु बाँकी अंक शेष भए त्यो शाक संवत् वर्षमा मलमास हुँदैन भनेर बुझ्नुपर्छ ।
शाक: षड्रसभूपकैर्विरहितो नन्देन्दुभिर्भाजित: ।
शेषेऽग्नौ च मधु: शिवे तदपरो ज्येष्ठोऽम्बरे चाऽष्टके ।।
आषाढो नृपतौ नभश्च शरके विश्वे नभस्यस्तथा ।
बाहौ चाश्विनसंज्ञको मुनिवरै: प्रोक्तोऽधिमास क्रमात् ।
नेपाल्यऽर्थ
अभिष्ट शाक संवत् मा १६६६ अंक -
घटाएर १९ ले ÷भाग गर्नु ३ शेष भए चैत ११ भए वैशाख १० अथवा ८ भए जेठ १६ भए असार ५ भए श्रावण १३ भए भदौ २ भए असोजमा मलमास हुन्छ भनेर जान्नु बाँकी अंक शेष भए त्यो शाक संवत् वर्षमा मलमास हुँदैन भनेर बुझ्नुपर्छ ।
